Termomodernizacja budynku jednorodzinnego to inwestycja, której koszty – w zależności od zakresu prac – mogą wynosić od kilkunastu do ponad stu tysięcy złotych. W Polsce funkcjonuje kilka ścieżek wsparcia finansowego: krajowy program Czyste Powietrze, ulga podatkowa w PIT, a także regionalne funduszowe programy dotacyjne. Poniżej opisano zasady każdego z nich.
Program Czyste Powietrze
Program Czyste Powietrze prowadzony jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) we współpracy z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Obejmuje zarówno wymianę źródeł ciepła, jak i prace termomodernizacyjne – w tym ocieplanie ścian, dachu i podłogi, a także wymianę okien i drzwi.
Kto może się ubiegać
Beneficjentem programu może być osoba fizyczna będąca właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, lub wydzielonego w budynku jednorodzinnym lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. Program skierowany jest do osób z dochodem rocznym nieprzekraczającym określonego progu – dokładne kwoty są aktualizowane przez NFOŚiGW. Na stronie czystepowietrze.gov.pl dostępny jest kalkulator dotacji oraz aktualne progi dochodowe.
Zakres prac termomodernizacyjnych objętych dotacją
- Ocieplenie ścian zewnętrznych (fundamentów, ścian piwnic, ścian parteru),
- Ocieplenie dachu, stropodachu lub stropu nad piwnicą,
- Wymiana okien i drzwi zewnętrznych na energooszczędne,
- Montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja),
- Dokumentacja projektowa i audyt energetyczny.
Szczegółowe limity kosztów kwalifikowanych, wysokość dotacji oraz wymagane parametry techniczne materiałów (np. minimalna wartość Ud dla okien) są regularnie aktualizowane przez NFOŚiGW. Przed złożeniem wniosku należy zapoznać się z aktualną wersją regulaminu na stronie czystepowietrze.gov.pl.
Jak złożyć wniosek
- Przygotować dokumenty: tytuł prawny do nieruchomości, informacje o dochodach, wstępne oferty wykonawców lub kosztorysy.
- Złożyć wniosek przez portal GWD (gov.pl/web/nfosigw) lub osobiście w siedzibie WFOŚiGW właściwego dla miejsca zamieszkania.
- Poczekać na decyzję – czas rozpatrzenia wniosku jest podany w regulaminie programu.
- Po podpisaniu umowy dotacji można przystąpić do realizacji prac.
- Po zakończeniu prac rozliczyć dotację, przedstawiając faktury i dokumentację fotograficzną.
Ulga Termomodernizacyjna w PIT
Ulga termomodernizacyjna to odliczenie od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dotyczy podatników, którzy są właścicielami lub współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Odliczeniu podlegają wydatki na materiały i usługi związane z termomodernizacją, między innymi: materiały izolacyjne do ocieplania ścian i dachu, nowe okna i drzwi, kocioł gazowy kondensacyjny, pompa ciepła, ogniwa fotowoltaiczne. Wydatki odlicza się w roku, w którym zostały poniesione, jednak łączny limit odliczenia na jednego podatnika wynosi określoną kwotę (uregulowaną w ustawie o PIT – należy sprawdzić aktualną wartość limitu). Jeśli kwota wydatków jest wyższa niż roczny limit, nadwyżkę można odliczać przez kolejne lata podatkowe, jednak nie dłużej niż przez 6 lat.
Ulga dotyczy budynków już oddanych do użytkowania – nie ma zastosowania do nowo budowanych domów.
Dokumentowanie ulgi
- Faktury VAT wystawione przez wykonawcę lub sprzedawcę materiałów,
- Wykaz poniesionych wydatków dołączany do zeznania podatkowego (formularz PIT/O),
- Dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości (w razie kontroli).
Programy WFOŚiGW i lokalne dotacje
Każdy z 16 Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadzi własne programy pożyczkowe i dotacyjne. Warunki różnią się między województwami – w niektórych dostępne są dotacje na ocieplanie obiektów użyteczności publicznej lub budynków wielorodzinnych, pożyczki preferencyjne z częściowym umorzeniem, a w innych wyłącznie formy zwrotne.
Wykaz regionalnych WFOŚiGW z kontaktami dostępny jest na stronie nfosigw.gov.pl/o-nfosigw/wfosigw.
Czy można łączyć dofinansowania
Co do zasady, Ulgę Termomodernizacyjną można łączyć z dotacją z programu Czyste Powietrze – ale tylko w odniesieniu do wydatków, które nie zostały pokryte dotacją. Innymi słowy, odliczeniu od podatku podlegają wyłącznie te koszty, które pokrył podatnik z własnych środków.
Zasady łączenia różnych form wsparcia opisane są szczegółowo w regulaminach poszczególnych programów. Przed złożeniem wniosków warto potwierdzić aktualną interpretację przepisów u operatora programu lub doradcy energetycznego.
Źródła
- czystepowietrze.gov.pl – program Czyste Powietrze (NFOŚiGW)
- podatki.gov.pl – informacje o Uldze Termomodernizacyjnej
- nfosigw.gov.pl – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska